retro-etiquette
Clara van Beeck Calkoen gelooft er heilig in: etiquette. (Ze heet werkelijk naar het onflatteuze beest dat met kerst ter tafel komt, alleen dan met een C, waardoor de naam toch nog bijzonder adellijk oogt. Zo mooi kun je het leven niet verzinnen.) Ze moet van m'n moeders leeftijd zijn, maar komt veel ouder over, omdat ze zo deftig is. Schalks zegt ze: "Ik zal eerlijk bekennen dat ik van de babyboomgeneratie ben." Uit haar mond klinkt babyboom niet naar wilde manen en rockmuziek, maar naar opgestoken haren en vioolconcert - dat Clara van Beeck Calkoen ooit jong is geweest, valt moeilijk voor te stellen.
We lunchen met een groepje journalisten in een indrukwekkend privé-domein aan de gracht; Leads PR nodigt ons uit voor een workshop etiquette. De aangestelde kok serveert paddestoelenbouillon en tilapiafilet. Ondertussen onderwijst Clara - wij mogen Claartje zeggen - ons in de goede omgangsvormen. Probeer dan maar eens ontspannen bouillon te lepelen, of er een broodje bij te eten. Dat broodje hoort links van het bord op een schotel en het moet met de hand gebroken worden. De boter smeer je met het speciale mesje niet op het brood maar op de rand van het bordje, waarna je het met eigen mes uitsmeert. Het zweet breekt me uit, ik besluit het zonder boter te doen.
Smakelijk eten zeggen? Niet gepast. Daarmee suggereer je dat het eten van de gastvrouw ook ónsmakelijk zou kunnen zijn. Het servet moet op schoot, maar hoe? Aha, niet helemaal openklappen. Pasta wordt gegeten met mes en vork. Ik kijk de eettechniek van mevrouw Calkoen af: rustig converseren, paar hapjes nemen en het bestek herhaaldelijk kruislings laten rusten op het bord. (Innerlijke notitie: zorgen dat ik niet als eerste m'n bord leeg heb!)
Van de weeromstuit gedraag ik me steeds vreemder. 'Uiterst aangenaam', hoor ik mezelf plotseling zeggen in plaats van 'erg fijn'. Scheef hang ik in mijn stoel, zo bang ben ik een elleboog op tafel te planten. Naar de wc gaan? (Of zeg je toilet? Ik weet het niet meer!) Je excuseert je niet, maar staat geruisloos op en legt je servet op de stoel. Ik kies eieren voor m'n geld en houd wiebelend m'n plas op.
Tenue de ville is de dresscode voor vandaag en dus heb ik me gestoken in een keurig bruin pofbroekje met gekleurde vierkantjes en een glitterend shirt met vlinderapplicatie. De code blijkt te staan voor een (mantel)pak met speelse splitjes aan de zijkant. Ik voel me ongemakkelijk omdat ik afwijk, maar word tegelijkertijd opstandig. Doen zoals het hoort: zo benauwend. Wie bepaalt er eigenlijk dat een rok tot over de knie netter is dan een pofbroekje tot over de knie? Dat je geen smakelijk eten mag zeggen? Dat je een broodje niet mag snijden? Elk gezelschap heeft z'n eigen etiquette, een werkelijk beschaafd mens houdt daar rekening mee . Ik zou Claartje wel eens een cursus willen geven in de etiquette van mijn vrienden, dan zou ik haar leren dat je pasta absoluut niet snijdt, maar wereldwijs om je vork draait. Tenue de ville: vlindershirt en pofbroek.

En toch heeft mevrouw Calkoen een punt. We hebben tenslotte meer dan ooit behoefte aan rust en wederzijds respect. Het afgelopen jaar werd er tot vervelens toe geklaagd over het gebrek aan normen en waarden, maar niemand weet wat we ermee aan moeten. Ik word zelf ook gek van onbeschoft gedrag, een paar opgelegde fatsoensregels zouden geen kwaad kunnen. Met stijve tafelmanieren maak je de wereld niet gezelliger, maar retro-etiquette biedt houvast: vaste omgangsvormen zoals vroeger, aangepast aan de moderne tijd.
Laat ik een begin maken, algemeen geldig met ingang van het nieuwe jaar: 1 Zet je mobiel uit of op 'stil' zodra je aan tafel gaat. 2 Wacht op het perron met instappen totdat alle treinpassagiers zijn uitgestapt. 3 Houd je hond aan de lijn, zodat hij niet in het kruis van een willekeurige passant kan duiken.
Met dank aan Clara van Beeck Calkoen.

 
 

 

© Copyright Siska Mulder - www.siskamulder.nl
Op de inhoud van deze site berust copyright, niets van de inhoud van deze website mag zonder de uitdrukkelijke toestemming
van de auteur of haar vertegenwoordigers worden overgenomen op wat voor manier of in welke vorm dan ook.
Dit is een afbeelding van een pagina uit Marie Claire, de foto op deze pagina is gemaakt door Carin Verbruggen.