Met stijve spieren en een zwaar gemoed ben ik aan de dag begonnen. Ik had al een tijd niet meer aan oom Harm gedacht. Kanker kun je krijgen zonder aanwijsbare reden. Je hoeft er niet vreselijk voor te roken, zwaar voor te drinken of elke dag patat te eten. Al heb je nog zo'n fijn karakter, soms word je zomaar ziek en als je pech hebt, is er niets meer aan te doen.
Oom Harm leek net een jongetje, met z'n iele postuur, smalle hoofd en vrolijke oogjes. Hij had een kinderlijke smaak; drank vond hij vies, van sigaretten rilde hij. Hij hield van cola en z'n enige zonde betrof een heimelijke Big Mac. Tijdens z'n ziekte ging iedereen alleen maar meer van hem houden. Hij was optimistisch, strijdlustig en had geen zelfmedelijden. Werd er naar zijn smaak te lang over z'n ziekte gepraat dan riep hij vrolijk: "Zo, genoeg gekankerd." Doodgaan? Hij dacht er niet over. Maar dat is precies wat er gebeurde. Kleiner en smaller dan ooit werd hij begraven, met een knuffelbeest aan z'n zijde om hem te beschermen.
Eigenlijk wisten we al een hele tijd dat hij niet beter zou worden, maar zijn optimisme werkte aanstekelijk. Met hem wachtten we tegen beter weten in op een wonder. Hij zou de uitzondering zijn die de artsen versteld deed staan. Mooi niet, de dood bleek de sterkste. Zo oneerlijk: sommigen verdoen hun leven met klagen, zuchten en tv-kijken. Ze proberen niet eens om er wat van te maken, toch worden ze negentig zonder een zuchtje pijn. Mensen zoals oom Harm betekenen werkelijk wat voor anderen en worden op hun veertigste gegrepen door een ziekte zonder genade.
Ik vind het moeilijk om te aanvaarden dat het leven eindig is. Een wreed gegeven: je weet dat je ooit sterft, maar wanneer en hoe blijft geheim. Het lijkt zo kort geleden dat ik m'n speelgoedhond aan een zelfgemaakte lijn achter me aan sleepte. Dat ik in een blauwe jurk met rode linten danste op de bonte avond van de zesde klas. Dat ik met m'n eerste vriendje keek naar Romancing the stone, in afwachting van De Kus. Nu ben ik al 32 en probeer ik de tijd in de gaten houden - alsof die dan op me zal wachten. Soms ben ik bang dat de dood weer voorbij komt en één van m'n dierbaren meeneemt. Dat ik zelf een ziekte krijg en niet meer beter word.

Oom Harm is nu zeven jaar dood. In m'n vroege vakantieherinnering - kamperen in Frankrijk - spelen m'n broertje en ik eindeloos Cluedo met hem. Ik zie voor me hoe hij dapper de wacht houdt bij de barbecue, de enige die erin blijft geloven dat het vlees ooit nog gaar zal worden. In het Franse avondlicht spelen we voetbal: de kinderen tegen de volwassen. Oom Harm doet met ons mee, maakt veel lawaai, maar schiet steeds mis.
Zo lang er aan dode mensen gedacht wordt, zijn ze er nog - dat vind ik een troostende gedachte. Zij blijven bestaan in ons hoofd, zo ver de herinnering strekt. En ze kunnen ons wat leren. Als elke minuut telt, heb ik vandaag heel wat bijzonders meegemaakt. Loom ontbeten met de kat op schoot, de zon in m'n gezicht. Een lief sms-bericht ontvangen van een vriendin. En ik heb een meisje van elf ontmoet dat op een eenwieler door de straten rijdt. Geen geklaag meer, geen gezucht en die tv blijft uit. Voortaan schrijf ik weer vrolijke columns, beloofd. Om met oom Harm te spreken: genoeg gekankerd.