Ali B zat laatst tegenover de minister-president, onder het toeziend oog van de televisiecamera's. Het ging er allemaal heel gezellig aan toe. De formule van het tv-programma Pauw & Witteman is immers dat de tafelgasten met elkaar in gesprek gaan.
De jonge rapper die niet van de straat is maar vroeger wel, voerde het hoogste woord. Balkenende lachte hem welwillend toe; we hadden hier te maken met een slimme, geïntegreerde allochtoon die niet bang was wat te zeggen. Dat was hij inderdaad niet. Onbekommerd tutoyeerde hij de leider van ons land, die tegenwoordig ook wel als JP door het leven gaat. Ali B en JP, ze kunnen zo samen een rap opnemen. Niet ondenkbaar trouwens, politici als Donner en Rouvoet gingen hem voor.
Ali B je- en jij-de er vrolijk op los en Balkenende luisterde dociel, alsof hij de junior van de twee was. Nadat mede-tafelgast Adriaan van Dis een fenomenaal staaltje sneldichten had weggegeven voegde Ali B hem toe: "Wow man, jij mag op mijn volgende cd." Dat bedoelde hij heel aardig, dat zag je. Geen moment kwam hij op het idee dat het wellicht niet zozeer een eer was voor de schrijver om aan zijn cd mee te mogen werken, maar een eer voor hém als Van Dis zou toezeggen. Wat de schrijver overigens niet deed. Hij zweeg met zuinige mond.

Ik moest denken aan de filososoof Ad Verbrugge die in zijn essaybundel Tijd van onbehagen spreekt van 'het drama van het cultuurverlies'. De enige eis die de maatschappij nog stelt is dat we als vrij individu het onderste uit de kan halen en doen waar we zin in hebben, aldus Verbrugge. Een bodemloos principe. Omdat onze samenleving geen ideologie of religie meer uitdraagt, moeten we niet gek opkijken als burgers zich niet gedragen zoals wij willen. Zo wordt de traditionele levenswijze van allochtonen ondermijnd. Je kunt twee reacties vertonen: of teruggaan naar traditionele waarden, onder meer te vinden in het islamitische geloof, of aan de moderne eisen voldoen. Ali B heeft zich het bodemloze principe feilloos eigen gemaakt. Waarom ook niet? Hij is hier immers geboren. Zo bezien is Ali B inderdaad een voorbeeldig geïntegreerde allochtoon.

De rapper wilde ook nog wel een stukje voorlezen uit Aan de kiezer , het boek dat Balkenende had geschreven,. "Ik vind Lucille Werner een lekker wijf," las hij. Geintje!
"Hij doet het helemaal verkeerd," piepte Balkende verongelijkt, maar hij greep niet in.De presentatoren zagen wel in dat dit te ver ging, maar ook geen van hen zei: dit is onbeleefd. Of: je hebt de minister-president tegenover je, zo kun je niet tegen hem spreken. Balkende neemt het woord respect zo vaak in de mond dat niemand het meer kan horen, maar die ene keer dat het van pas kwam, zweeg hij. Niemand beschermde Ali B tegen zichzelf. Het zou van respect getuigen als iemand de moeite nam om hem de basisregels van fatsoen bij te brengen.

Maar ja, welke basisregels eigenlijk? De regels die wij in onze haast om een vrij individu te worden overboord hebben gegooid. Met de onverschilligheid die onze cultuur kenmerkt - of het gebrek aan cultuur - laten we het gebeuren.
Balkende doet ondertussen verwoede pogingen om de kloof tussen politici en burgers te verkleinen, maar bereikt daarmee het tegenovergestelde. Burgers die geen respect hoeven te tonen voor hun minister-president, zullen ook geen respect voelen.
Ali B is onze creatie. Gelukkig heeft hij het woord respect geleerd, al haalt hij de t eraf. Respec , man!