Het is goed om terug te zijn in Amsterdam. De fiets is gestolen, het autoruitje ingeslagen, zo voelt de dolende burger zich al gauw weer thuis.
Over de fiets kan ik kort zijn: die is vervangen. Maar de auto, ha!
Iets te stelen valt er niet uit mijn oude tweedehands auto, zelfs geen wegenkaart of gedateerde zonnebril, en dat blijkt ook niet de bedoeling. De vandalen hebben een hele rij auto's in de straat gemolesteerd zonder iets mee te nemen. Sommige auto's zijn opgezadeld met twee ingeslagen ruiten. Ze staan er aangeslagen bij, alsof een onbekende ze zomaar een dubbel blauw oog heeft geslagen. The wrong parkingspot at the wrong time .  

Ik heb me altijd afgevraagd wat er zo leuk is aan vernielen als je het resultaat van die vernieling - verontwaardigde eigenaars, frustratie, commotie! - niet kunt ervaren. Ik kan me toch moeilijk voorstellen dat een vandaal eerst midden in de nacht een straat vol glas slaat en dan tot de volgende ochtend blijft posten om de reacties te peilen. Die ligt tegen die tijd al lang weer onder de balken van zijn vertimmerde, met naaktposters volgeplakte zolderetage, terwijl moeders op de deur bonkt met het verzoek of hij nu eindelijk eens zijn luie nest uit wil komen.  

Gelukkig ken ik sinds kort het sleutelwoord: cortisol. Dat klinkt als een nieuw merk auto (de Fiat Cortisol, de Volkswagen Cortisol) maar blijkt een hormoon te zijn dat de boel weer in evenwicht brengt als je last hebt van stress. Bij mensen met een antisociale stoornis komt 's ochtends veel minder cortisol vrij dan bij gezonde mensen, dat hebben wetenschappers gemeten en is handig om te weten. Een tekort aan cortisol duidt namelijk op een gebrek aan stress. Dus wat doet de antisociaal? Stress opzoeken. Autoruitjes inslaan. Zeker als hij de hele dag niets te doen heeft.

Op straat, temidden van bergen glas, wordt nog wat nagepraat. Mooie gesprekken zijn dat. De straatvegers, die net met hun kar de hoek om draaien, zijn verontwaardigd, de voorbijgangers zijn verontwaardigd, de eigenaren van de auto's zijn verontwaardigd: we zijn het aangenaam met elkaar eens. "Wat asociaal, zeg." "En ze hebben niet eens wat meegenomen." "Moet je kijken, twee ruiten." "En het is al de derde keer." Prettig zwieren is het in deze caroussel, die zijn vertrouwde rondjes draait. Na vijf minuten valt er eigenlijk niets meer te zeggen, maar dat weerhoudt de toeschouwers er niet van de gedeelde mening te herhalen. Heerlijk. Daarna beginnen de straatvegers het glas op te vegen, vervolgen de voorbijgangers hun weg en rijden de eigenaren van de auto's met een tochtend raam naar de Carglass.
Bij het rode stoplicht wijst een fietser met enig leedvermaak naar mijn gebroken ruit.
"Gebrek aan cortisol!" roep ik.
Dat kan tenslotte de beste overkomen.