Froukje Jansen: "Hard bezig zijn leidt natuurlijk lekker af van de grote levensvragen"

Presentatrice bij LLink. Turnster. Studente. Danseres. Froukje Jansen (31) heeft talenten te over. En waar ze zich ook in vastbijt, het lukt haar. Toch is ze een enorme twijfelaar. Misschien is die twijfel wel deel van haar talent. Yoga helpt haar om peace of mind te vinden. Al is ze er nog lang niet. Denkt ze.

Froukje Jansen heeft al heel wat levens achter de rug. Als klein meisje was ze turnster. Ze had talent, werd twee keer Nederlands kampioen. Toen ze rond haar achttiende niet langer eerste werd, maar tweede, derde, zesde, besloot ze te stoppen; blijven hangen in de middenmoot was geen optie. Ze ging het huis uit, naar Amsterdam, Sociaal Culturele Wetenschappen studeren in de grote stad. Een jaar later begon ze aan de vooropleiding van de dansacademie. Ze was de oudste leerling van de klas, maar ze redde het. Ze werd na de vooropleiding toegelaten tot de academie, voltooide de opleiding en werd danser. Froukje belandde in de musicalwereld. Driehonderd keer per jaar dezelfde voorstelling dansen? Hmm, ze had haar twijfels. Toen het tegendraadse programma 6pack (SBS 6) voorbij kwam, kreeg ze de kans tv te maken. Nu zit ze bij de maatschappijkritische publieke omroep LLink en gaat ze in het programma LLinke Soep bij BN'ers op bezoek om te controleren hoe 'groen' ze zijn. Gevraagd naar haar beroep zegt Froukje anno 2007: "Inmiddels kan ik het uit mijn strot krijgen dat ik pre-sen-ta-trice ben. En ik ben ook programmamaker, geloof ik."
Oké, presentatrice en programmamaker dus. Maar ergens in haar schuilt nog altijd een topsporter. Die Olympische medaille hè, die had ze toch wel heel graag willen winnen.

Je houdt je als programmamaker bezig met het milieu. En? Gaat de wereld naar de klote?
"Het zou naïef zijn om te zeggen: nee, dat denk ik niet. Maar ergens heb ik nog een soort vertrouwen dat de mens op het moment dat het daadwerkelijk misgaat, in staat is om voor oplossingen te zorgen. Ik ben misschien iets positiever gestemd dan iemand als Al Gore, maar ik vind wel dat er echt iets moet gebeuren. Er is bewezen dat enorm veel CO2 de lucht in gaat door wat mensen doen en de negatieve gevolgen daarvan zijn ook bewezen. Ik denk dat onze generatie dingen mee gaat maken die we ons nu nog niet voor kunnen stellen. De problematiek is zo groot dat je je bijna verliest in een soort apocalytisch visioen, als je erover na gaat denken. Ik heb met LLinke Soep gefietst op de plek waar, door de klimaatverandering, de NAP-lijn komt, ergens bij Oude Pekela in Groningen, langs Amersfoort tot Breda. Het ene deel van Nederland komt niet onder water en waar wij wonen (De Randstad, red.) wel. Voor een ander programma was ik in Sri Lanka. Elke dag om een uur of drie begint het daar zo verschrikkelijk hard te regenen dat binnen no time alle straten en huizen onder water stonden. Ik dacht: het zal wel regenseizoen zijn, maar dat bleek niet het geval. De bewoners zeiden dat ze dit nooit eerder hadden meegemaakt en dat het een gevolg was van de klimaatverandering. We moeten echt mensen wakker maken. Je kunt wel blijven doorgaan met overal gloeilampen te laten branden, maar dat is niet slim."

Ben je zelf al aan de spaarlamp? Lekker van dat harde, witte licht...
"Je moet níet die van Ikea hebben, die geven zo'n lelijk licht. Maar je hebt best wel goeie spaarlampen. Ik heb die van mij gewoon in lampen gedaan die allemaal een enigszins gekleurd omhulsel hebben, waardoor het witte licht verzacht wordt. Dat werkt dus. Wat ik ook echt een mooie uitvinding vind, is de LED-lamp, die geeft mooi licht en verbruikt nog veel minder dan spaarlampen. En hij gaat dertig jaar mee. Ik heb er zelf ook één. Dus er wordt hard aan gewerkt om dat licht wat leuker te maken. Negentien procent van het totale elektriciteitsverbruik komt door licht. Het helpt echt als je zuinige lampen gebruikt."

Wanneer begon bij jou het lampje te branden?
"Het zat er als kind al in. Zoals veel kinderen was ik erg met dieren en het milieu bezig. Ik kan me herinneren dat het milieu ook best wel een ding was toen. Ik was ranger van het Wereld Natuur Fonds, dat vond ik hartstikke cool. Daar is de basis gelegd. Ik wilde toen ik tien was al graag vegetariër zijn, alleen kom ik uit een gezin waar vlees deel van de maaltijd is. Mijn moeder had niet zo'n zin om apart voor mij te koken. Ik heb het als tienjarige twee weken volgehouden om geen vlees te eten. Toen ik in Amsterdam ging wonen at ik al bijna vegetarisch. En bij 6pack moest ik een kwartel gaan schoonmaken, dat vonden de andere 6packers heel grappig. Ik moest zijn hartje en zijn darmen eruit trekken. Toen had ik het zo gehad! Sindsdien ben ik vegetariër.Voor mij is een sterke motivatie dat er ontzettend veel oerwoud wordt gekapt om al dat vee te laten grazen. Er wordt dus op grote schaal ontbost om ons maar dat stukje vlees te kunnen geven. Plus de hele bio-industrie met alle medicijnen die die beesten krijgen; dat vind ik echt superzielig. Het is dieronvriendelijk en ik denk dat het voor mensen ook niet gezond is. Ik voel me echt beter, schoner sinds ik vegetariër ben."

GeenStijl noemt je 'dat stuiterige harlekijntje uit 6pack'. Nog een citaat: 'en dan hebben we het nog niet eens over die zdvrgnde ogen. Zeg nou zelf, ze vraagt er gewoon om...' Gezellig, als dat over je wordt geschreven.
"Ik probeer niet zo bezig te zijn met wat anderen van me vinden. En dat lukt me best aardig. Kijk, de mensen die rechtstreeks wat tegen me zeggen, roepen echt niet 'hé stomme hoer!' Dus dat is over het algemeen best oké. Wat ik vooral vaak te horen krijg, is dat ik zo klein ben in het echt. Ik ben maar een beetje bekend, dat scheelt. Mensen zitten vaak te peinzen waar ze me van kennen; 'hebben we misschien samen op school gezeten?' Dat laat ik altijd maar zo."

Beschouw je jezelf als een feministe?
"Grappig dat je dat vraagt. Ik moest een tijdje geleden voor de Nacht van de Verenigde Naties een verhaal houden over één van de milleniumdoelen. Ik wilde het graag over de gelijkheid tussen mannen en vrouwen hebben omdat over de hele wereld nog veel vrouwenrechten totaal niet goed geregeld zijn. In Nederland voel ik me als vrouw niet achtergesteld. Het is goed dat het feminisme er is, maar dat ervaar ik zelf helemaal niet zo. Als je kijkt naar landen als Oeganda waar vrouwen geen eigendomsrecht hebben, dan valt er nog veel te winnen. Op het moment dat ze bij hun man weg willen, hebben ze geen recht meer op hun huis en hun kinderen. Overal ter wereld worden vrouwen misbruikt bij wijze van oorlogstrategie, ze worden genitaal verminkt.. Over dat soort dingen wil ik graag een programma maken. Dus in die zin ben ik misschien wel een verborgen feministe."

Om maar eens een grote vraag te stellen: wat streef je na in het leven?
"Jeetje. Dat zijn van die dingen... Ik ben erg onrustig, vind het lastig om de focus op één ding te hebben. Hard bezig zijn leidt natuurlijk lekker af van de grote levensvragen. Peace of mind , dat is wel een streven. Ik hoop dat ik een balans vind in de dingen die ik nog moet doen en dat ik tevreden leer zijn met wat er is. En het lijkt mij lekker als ik met de mensen om mij heen fijne, warme relaties weet te onderhouden. Ik wil graag een liefdevolle omgeving creëren."

Lukt het al beter om rust te vinden dan een paar jaar geleden?
"Nou-hou... Haha. Op momenten wel, maar er zijn ook momenten dat ik denk: o jee, daar gaan we weer. Ik zie de patronen wel makkelijker. Ik heb één keer in de zoveel de tijd zo'n 'wat wil ik nu eigenlijk aanval'. Dan staat alles op zijn kop, heb ik van die paniekmomenten waarop ik me afvraag: wat nu? Ik moet dan de controle loslaten en dat is best moeilijk. Na de fase waarin ik het allemaal niet meer weet, komen er ook altijd weer dingen op mijn pad waardoor ik me realiseer: o ja, dit wilde ik. Op het moment heb ik wel weer helder wat ik wil doen. Ik ben bezig met een aantal formats voor tv-programma's die ik graag wil maken. Ik zou er met liefde álles over willen zeggen omdat ik er heel enthousiast over ben, maar dat kan helaas nog niet."

Ik heb best een negatief beeld van de turnwereld. Ik moet dan vooral denken aan oostblok-achtige meisjes die afgebeuld worden door hun trainer en eindigen met een kapotte rug.
"Die kant van het turnen bestaat, tuurlijk. Ik heb zelf als jong meisje op een heel warme, goede plek geturnd. Mijn trainster heeft me altijd veel ruimte gegeven. Als ik een keer uitwilde, kon ik dat gewoon zeggen. Het was allemaal heel open. Het scheelt dat ik niet op een internaat heb gezeten. Ik ben op mijn twaalfde benaderd om naar Papendal te gaan - wat altijd een droom van me was. Mijn ouders hadden er moeite mee dat ik in een gastgezin te zou komen, ze vonden me te jong, dus het ging niet door. Ik vond het toen heel erg dat het niet mocht, maar achteraf gezien ben ik ze dankbaar voor die beslissing. Al zal ik nooit weten hoe ver ik dan had kunnen komen, die gedachte blijft wel in mijn hoofd zitten.
Turnen geeft een heel vrij gevoel. Op het moment dat je op de balk staat, ben je zo gefocust dat je geen gedachtes hebt. Dat zie ik eigenlijk pas achteraf. Mensen doen altijd alsof topsport zo zwaar is en zo moeilijk, maar het is ook wel een makkelijke manier van leven. Elke dag ligt vast. Je hebt een wedstrijd en die kun je winnen of niet winnen. Als je niet wint, komt er vanzelf weer een nieuwe kans. Toen ik stopte met turnen vond ik het ingewikkeld dat ik ineens zelf mijn leven moest inrichten, dat ik alles zelf moest bedenken. Nog steeds vind ik het heel mooi om te zien als een sporter op de Olympische Spelen een medaille heeft gewonnen. Daar is zo hard voor gewerkt, die medaille is zo verdiend. "

Je had zelf op dat erepodium willen staan.

"O, ik droomde er al jaren van om naar de Olympische Spelen te gaan. Toen ik met turnen stopte, had ik bedacht dat ik een sport moest vinden waar ik in korte tijd heel goed in kon worden, zodat ik toch nog naar de Spelen kon. Roeien leek me wel wat, want als turner ben je sterk in je armen. Nou ja, onzin natuurlijk."

Je hebt op de dansacademie gezeten. Heb je daar een levensles aan overgehouden?

"Het is een erg zware opleiding en het gaat constant over jou. Je staat de hele dag naar jezelf te kijken in de spiegel, dat is niet gezond voor een mens. Maar hoe je lijf reageert op je eigen gedachten, is een interessant proces. Als turnster was ik altijd heel prestatiegericht. Van jongs af aan vertelde ik mezelf dat je hard moet werken om dat te bereiken wat je wilt. Maar hard werken is bij dans ook: kunnen en durven ontspannen, van daaruit bewegen. Daar heb ik op de dansacademie van geproefd en ik probeer dat in mijn werk als programmamaker mee te nemen. De ene keer lukt dat en de andere keer totaal niet. Ik doe nu veel aan yoga. Ik ben tijdens het turnen en dansen vaak over mijn eigen grenzen gegaan, maar bij yoga stop je als het maar een beetje pijn doet. In het begin was ik totaal de kluts kwijt en nog steeds kan ik bepaalde oefeningen puur opwilskracht doen. Dat werkt dan dus gewoon niet. Door yoga leer ik om oké te zijn met mijn eigen beperkingen."

Van welke persoon in je leven heb je het meeste geleerd?
"Dat zijn er een aantal. Van mijn ouders, liefdes en mijn vrienden natuurlijk, van hen leer ik dagelijks. En van mijn turntrainers, zij legden een onvoorwaardelijk vertrouwen in mij: dit kun jij. Die turnperiode was heel bepalend. Ik was daar nogal gevoelig voor, misschien wel een beetje overgevoelig. Op de dansacademie was er Eddi de Bie, de meest bijzondere dansdocent die ik ooit heb meegemaakt. Hij had een filosofische inslag, relateerde bewegen aan het grotere gedachtengoed. Heel inspirerend vond ik hem. Nu heb ik twee yogadocenten van wie ik veel leer. Wat ik van al deze mensen heb geleerd is werkelijk naar jezelf leren kijken, zonder dat je helemaal gek wordt. Ik vind het een hobbelige weg, hoor. Maar ik ben blij dat ik ze ben tegengekomen."

Heb je talent voor de liefde?
"Haha. Ja-ha. Wel voor de liefde, maar voor de relatie? Dat is een tweede."

Heb je het in de liefde al gevonden?
"Ik geloof het wel. Maar meer zeg ik niet."

Je bent begin dertig. Heb je er behoefte aan om je te settelen?
"Ik maak een soort andersom-beweging. Andere mensen krijgen steeds meer structuur en zitten inmiddels in een baan van negen tot zes, mijn leven wordt juist steeds vrijer. Ik kan verlangen naar dat soort duidelijkheid, maar ik weet ook dat de kantoormuren op me af zouden komen. Het is oké om de dingen te laten gebeuren. Al is het volgens mij wel goed om een beetje te weten waar je heen wilt. Als je thuis gaat zitten wachten tot het gebeurt, wordt het daar echt niet leuker van."

Ben je over vijf jaar nog steeds programmamaker?
"Het medium tv is een goed excuus om je in heel veel verschillende onderwerpen te verdiepen. En ik kan me voorstellen dat de onderwerpen over vijf jaar nog niet op zijn. Maar ik zou ook wel een tijd in het buitenland willen wonen, ergens aan het strand. En ik denk dat ik tegen die tijd wel kinderen heb. Al vind ik dat een enorme beslissing. Ergens hoop ik dat het me gewoon overkomt, dat maakt het makkelijker. Ik heb echt bewondering voor vriendinnen die kinderen hebben gekregen. Dat je dat durft!"

Waar lig je wakker van?
"Van mijn eigen, altijd maar terugkerende gedachtes. Van die gedachtes waar ik altijd maar weer induik omdat ik het niet kan laten. Waar moet het heen met mijn leven? Ben ik op de goede weg? Ik weet dat het geen zin heeft om me daar zorgen om te maken, veroordeel mezelf vervolgens weer omdat ik er toch over lig te piekeren. Zo gaat het maar door in mijn hoofd. Ik kan enorm twijfelen, over alles. Echt heel irritant. Ik vind interviews best lastig omdat er van je wordt verwacht dat je het allemaal helder op een rijtje hebt."

Wat wilde je worden toen je klein was?
"God knows why , maar ik wilde een tijdje kok worden. Terwijl ik echt voor geen meter kan koken. En Olympisch kampioen natuurlijk."

(kader)

3 Korte Maar Belangwekkende Vragen aan Froukje Jansen

1 Grootste angst? "Dat ik verlaten word door alles en iedereen. Angst voor afwijzing, dat is het."

2 Terugkerende nachtmerrie? "Ik droom wel eens dat ik mijn eigen tanden opeet. Ik ben overigens net mijn laatste melktand kwijt." (Laat zien waar ze een tand mist.)

3 Grootste milieuzonde? "Vliegen, echt heel vervuilend. Bij Trees for Travel kun je je CO2-schuld 'afkopen'. Ik heb net een vlucht naar India geboekt, dus ik moet dat echt nog doen."

© Copyright Siska Mulder - www.siskamulder.nl
Op de inhoud van deze site berust copyright, niets van de inhoud van deze website mag zonder de uitdrukkelijke toestemming
van de auteur of haar vertegenwoordigers worden overgenomen op wat voor manier of in welke vorm dan ook.
Dit artikel is eerder verschenen in Viva.