josie lloyd
"mijn bevalling was een middeleeuwse martelgang"

{intro}

Josie Lloyd stuitert van de energie. Ze heeft net een belangrijke stap genomen. In de afgelopen jaren schreef ze bestsellers met haar man Emlyn Reese, nu gaat ze voor het eerst alleen een roman schrijven. "Ik heb besloten dat mijn tijd is gekomen," zegt Josie blij. De titel weet ze al: Platinum , een Jackie Collins-achtig, smeuïg, sexy boek waar de uitgevers voor in de rij staan.
Maar allereerst is daar Heb je mij nog lief? (uitgeverij Archipel), het achtste duo-boek van Josie en Emlyn. (oorspronkelijke titel: The seven year itch ). Het schrijversstel, dat met hun twee dochters in Londen woont, is waanzinnig productief - in alle opzichten, het derde kind is op komst. In hun nieuwste roman maken de personages Amy en Jack, die we kennen uit Heb mij lief , opnieuw hun opwachting. In het eerste deel werden Amy en Jack verliefd, inmiddels hebben ze een kind en zitten ze in een relatiecrisis.
Josie drinkt thee uit een potje, spreekt prachtig gearticuleerd Engels en etaleert van die typisch Britse, droge humor.

In een interview met Chicklit.nl zei je ooit vastberaden dat je nooit meer over Jack en Amy zou schrijven.

"O nee, dat was ik ook niet het plan. Destijds dacht ik dat we die fase echt gehad hadden. Hun verhaal raakte ons eigen leven, het kwam veel te dichtbij,. Maar inmiddels zijn Emlyn en ik zoveel verder. We hebben nu een stabiele carrière en een gezin, we hebben er zeven jaar levenservaring bij en ons derde kind is op komst. Ik wilde graag schrijven over hoe het is om je eerste kind te krijgen, maar ik ben Amy niet. Zij is in ons laatste boek een thuismoeder geworden en ik heb altijd gewerkt, dus ik ervaar het moederschap anders dan zij."

Jack en Amy komen in je laatste boek nogal verwend over. Ze zijn verveeld en ontevreden. Ik moest om het verhaal lachen maar werd er eerlijk gezegd ook een beetje droevig van.

"Ja, het is ergens ook droevig. Jack en Amy worden compleet opgeslokt door hun drukke leven. Als je een klein kind hebt, is het moeilijk om het grotere geheel te zien, om filosofisch te zijn over het leven. Als Amy een man tegenkomt die wel bezig is met de grote levensvragen, hoe cliché ook, is ze daar helemaal ondersteboven van. Ze zegt dat ze nooit op die manier over haar leven nadenkt - en dat geldt voor veel mensen. Ze gaan maar door, zitten in die tredmolen en bijten in hun eigen staart."

Amy verlangt naar meer diepgang, maar weet niet hoe. Ze lijkt de controle totaal kwijt.

"Het is moeilijk om het gevoel te hebben dat je controle hebt over je leven wanneer de dingen die jou vroeger definieerden, zoals je werk, weg zijn gevallen. Amy is in een kwetsbare fase van haar leven, omdat ze plotseling niemand meer is nu ze thuis zit met een kind. Ze is niet meer die funky mode-ontwerper Amy, ze is alleen nog maar die met yoghurtvlekken bedekte moeder. Als je volwassen bent, word je geacht zelfverzekerd te zijn en te weten waar het naartoe gaat. Maar als je kinderen krijgt, wat een levensveranderende gebeurtenis is, blijkt dat je nog minder een clou hebt dan op je twintigste."

Het is alsof Amy met een videocamera naar zichzelf kijkt en denkt: wie is die vrouw?

"Precies! Er zijn zoveel verwachtingen waar je als vrouw van onze generatie aan moet voldoen. Ons werd verteld dat we het allemaal konden hebben: een carrière, een gezin, een hoog inkomen, macht. De wereld is zo anders dan voor de generatie van onze oma's. Wij zijn bevrijd, hebben dezelfde rechten als mannen en kunnen al die keuzes maken. Maar als je je eerste kind krijgt, word je plotseling geconfronteerd met je eigen onmacht en blijkt dat je het níet allemaal kunt hebben. Dat is heel, heel moeilijk."

Al die vrijheden maken ironisch genoeg dat we ons helemaal niet vrij voelen.

"Ja, we hebben fanatiek de rol van de respectabele echtgenoot die sokken stopt en kookt van ons afgeschud. Maar als je eenmaal een kind krijgt en moeder bent geworden word je weer in een bepaalde rol gedwongen. En we hebben de maatschappij nog niet zo ingericht dat we vrouwen met kinderen goed kunnen ondersteunen. Mannen blijven lekker doorwerken als de kinderen komen, zij gaan gewoon zo door als ze altijd hebben gedaan - in de meeste relaties gaat het tenminste zo. Voor ons ligt dat anders. Of je wordt plotseling thuismoeder en hebt geen idee hoe je een goede huisvrouw moet zijn. Of je blijft werken en dan ben je praktisch uitgeput en voel je je de hele tijd schuldig."

Voor onze generatie is goed niet goed genoeg, het moet perfect zijn.

"Inderdaad. Het zou zo schelen als de werktijden flexibeler waren. We hebben een enorm arbeidspotentieel van hoog gekwalifeerde, capabele vrouwen die kunnen werken tussen half tien en drie uur 's middags. Maar er is geen middenweg. Of je moet hele dagen werken, of je krijgt helemaal geen werk. Veel gezinnen hebben zichzelf ook nog vaak begraven in hoge hypotheken, dus moet de man wel fulltime werken. Hierdoor krijg je de seven year itch waarover we schrijven; het is een situatie die veel conflicten veroorzaakt binnen relaties. Ik zie dat bij mijn vrienden. Ik heb geluk gehad omdat ik altijd ben blijven werken, maar veel vrouwen hebben die mogelijkheid niet. Neem Amy, ze is niet hoog genoeg op de ladder gekomen om weer een baan te krijgen waarmee ze genoeg verdient om de crèche te betalen."

Denk je niet dat Amy dit ook gebruikt als een excuus? 'Ik kan niet werken want de kinderopvang is te duur.'

"Hmm, goed punt. Tijdens mijn lunchpauze ga ik altijd met Emlyn een broodje eten in een lunchtentje om de hoek en daar zitten al die moeders met hun kinderen. Ze hadden ooit allemaal een goede baan en nu zitten ze maar te klagen over hoe zwaar ze het wel niet hebben. Terwijl ze ondertussen in een heel leuk tentje thee zitten te drinken en te roddelen met elkaar. Sorry, maar dat is geen zwaar leven! Slaapverwekkend, dat wel, maar niet zwaar."

In het boek beschrijf je beeldend hoe Amy' s vriendinnen elkaar beconcurreren door zichzelf als supermoeder voor te stellen. Dat maakt Amy extra onzeker. Wat kunnen vrouwen onderling toch vreselijk zijn.

"Reken maar. Vrouwen zijn helaas heel competitief, altijd al geweest ook. Zodra je een baby hebt, word je geacht lid te worden van de lokale groep moeders, al heb je niks met ze gemeen. Ik heb dat nooit gedaan omdat ik godzijdank uit hun klauwen werd gered door mijn fantastische Emlyn. Als je een baby krijgt, word je in een compleet nieuwe wereld geslingerd. Wanneer je je dan in zo'n competitieve groep moeders begeeft, tast dat je zelfvertrouwen helemaal aan. We staan elkaar nauwelijks toe om te falen en zijn streng voor elkaar, veel meer dan mannen. We zetten onszelf onder enorme druk, dat is onze eigen fout. Een bijwerking van dit boek is dat ik nu onmogelijk nog met mijn kinderen naar het park bij mij in de buurt kan. Sinds mijn levendige beschrijving van dit soort groepjes moeders durf ik er niet meer heen en is mijn eerste reactie om hard weg te rennen. Vreselijk."

De vrouwen in het boek lijken niet erg te genieten van het moederschap, al proberen ze zo snel mogelijk zwanger te worden van de tweede.

"Dat is één van de dingen die ik wilde benadrukken. Veel vrouwen lijken het hebben van kinderen niet echt leuk te vinden, ze klagen alleen maar hoe zwaar het is. Doodzonde vind ik dat, waarom zou je ze dan krijgen? Ik heb me erg vermaakt toen ik schreef over de grote zondagskwestie: wie van de twee mag blijven liggen? Ik vrees de dag dat mijn vrienden hierover lezen, want die gaan zichzelf ongetwijfeld herkennen. Zolang je geen kinderen hebt, slaap je samen uit en dan ineens moet je rekening houden met je kind en moet één van de twee op tijd opstaan. Vrouwen doen het ook zichzelf aan. Amy realiseert zich dat Jack nooit zeventien dagen achter elkaar op zou staan, hij zou op dag twee een nanny inhuren. Vrouwen zijn martelaars, ze maken van zichzelf een slachtoffer. Als we in de twintig zijn, eisen we gelijke rechten en als we in de dertig zijn, worden we ineens passief-agressieve moeders die lijden - net als in zo'n ouderwetse jaren vijftig film."

Je kaart nog een belangrijk onderwerp aan in het boek: de mythe van de romantische geboorte. Je schrijft dat vrouwen elkaar niet vertellen hoe het werkelijk is om te bevallen.

"Een vriendin van mij gaat bijna bevallen en zij heeft zo'n hippieklasje bezocht waar al die vrouwen diep in- en uitademen. De leidster zei: 'Visualiseer dat je de pijn binnenwandelt'. Nou, het enige wat je moet visualiseren is de anesthesist die de hoek om komt met een grote naald vol verdovende middelen - en dat heb ik haar ook verteld. Visualiseer de verdovende middelen! Dit is weer iets waarin vrouwen elkaar beconcurreren. Ze vertellen elkaar dat ze een moeder van de aarde willen zijn en dat ze een fantastische natuurlijke bevalling tegemoet gaan. Daarmee doen ze zichzelf een hel aan."

In Nederland komt er zelden iemand de hoek om met een grote naald vol verdovende middelen. Je moet hier vechten voor een verdoving.

"Echt waar? Ik vind dat er een wereld van verschil is tussen de bevalling van je eerste en tweede kind. Het wordt allemaal op één hoop gegooid, dat is wat er niet deugt aan het medische systeem. Als je voor het eerst bevalt, moet je door een initiatieproces. Het krijgen van je tweede kind is een totaal andere ervaring omdat je lichaam weet wat het moet doen, je weet wat je kunt verwachten. Dan is het ook prima om naar zo'n zweverig klasje te gaan. Te gek, bewaar de verdovende middelen maar voor de vrouwen die voor het eerst moeten bevallen! De figuren die zwangerschapsyoga geven, vergeten hoe ongelooflijk pijnlijk en moeilijk een eerste bevalling is."

Was je geshockeerd toen de bevalling van je eerste kind begon?

"Geshockeerd?! Het voelde alsof ik een auto-ongeluk kreeg en maar net aan de dood wist te ontsnappen. Ik had zelfs nooit eerder in een ziekenhuis gelegen. Van tevoren kreeg ik een middeleeuwse bak vol hulpmiddelen te zien die ze zouden gaan gebruiken. Lange, wrede naalden die ze in me zouden steken om mijn vliezen te breken en haken en zuignappen en tangen en... Ik was doodsbang! Ze hebben alle instrumenten gebruikt die ze in het assortiment hadden, net of ze een doos vol horror open trokken. Een middeleeuwse martelgang was 't. Mijn bevalling duurde eeuwig, ik had niet verwacht dat het zo erg zou zijn. Nadat ik was bevallen verzuchtte mijn moeder ineens: 'O ja, bij mij duurde het wel vier dagen'. En een vriendin bekende dat ze bijna dood was gegaan tijdens de bevalling. Ik was diep verontwaardigd; hadden ze me dat misschien van tevoren kunnen vertellen?"

Je schrijft op een geestige manier over vrouwen die net bevallen zijn. Het worden een soort hormoonterroristen.

"Je hebt geen idee wat je aan het doen bent als je net een kind hebt. Onze generatie is gewend om de touwtjes in handen te hebben, maar als je een baby krijgt, verlies je elke vorm van controle. Je hebt ineens van doen met een piepklein, krijsend kind en je hebt geen idee wat het wil. Hoe moet je dat ook weten? Ik snapte niet wat mijn jankende baby mankeerde. Doe iets, dacht ik, zorg dat het z'n mond houdt! Je wordt zelf weer een soort kind. In het boek verbaast Jack zich over Amy. Ze gaat het ziekenhuis in als een geestelijk gezonde, rationele vrouw en komt er totaal veranderd weer uit. Jack voelt zich buitengesloten en ik denk dat veel mannen dit ervaren. De bevalling drijft je van nature uit elkaar."

Je kaart nog een taboe aan in je boek: lang niet alle vrouwen genieten van het moederschap, al zullen ze dat nooit toegeven.

"Ze houden wel van hun kind, maar die liefde wordt opgeslokt door de omstandigheden. Eerst werk je en ga je elke morgen in je trendy outfit naar je werk gaat, opgemaakt en wel. Je kletst met je collega's, gaat naar het café met je vriendinnen. Als je thuis zit met een kind ben je plotseling op jezelf aangewezen en praat je de hele dag babytaal met iemand die pap naar je hoofd gooit. Nogal overweldigend. Vandaar dat kersverse moeders ook van die groepjes vormen. Veel van mijn vriendinnen hadden eerst een hoge functie en worden nu ondergedompeld in het huiselijke bestaan. Ze verliezen zichzelf totaal, ze weten níet wat ze moeten. Een vriendin van mij is driehonderd kilometer verderop gaan wonen, op het platteland. Ze droomde van een idylisch leven in de bossen, waar ze zelf haar brood zou bakken in haar schattige houten huis. Ze werd bijna gek toen het eenmaal zover was. Daar zat ze dan met haar baby. Vroeger had je een enorm familienetwerk om voor je kind te zorgen. Dat aspect van de maatschappij hebben wij van ons afgeschud omdat we vrijheid wilden en daar betalen we nu de prijs voor. Ineens bevinden we ons in een situatie waarin we geheel op onszelf zijn aangewezen, niet erg gezond. Gelukkig is mij dit bespaard gebleven omdat mijn man en ik beiden thuis werken. Als de verzorging van de baby alleen op mij was neergekomen was ik compleet doorgedraaid - dat weet ik van mezelf."

Denk je dat je meer kunt genieten van je derde kind nu je weet wat je te wachten staat?

"Geen idee, dit is voor mij onbekend terrein. Ik heb twee meisjes en weet niet wat we nu gaan krijgen. Ik ben me er wel van bewust hoe bevoorrecht ik ben, dat realiseer ik me mede dankzij het schrijven van dit boek. Ik had ook Amy's leven kunnen leiden, zoals veel van mijn vriendinnen, maar ik leef mijn droomleven. Ik heb een geweldige man van wie ik veel houd, ik ben dol op mijn kinderen, doe werk dat ik leuk vind. Ik heb echt veel geluk gehad. Als je kinderen krijgt, moet je accepteren dat je leven totaal verandert. De grote schok wordt niet zozeer door de kinderen zelf veroorzaakt, maar door die verandering. Tegelijkertijd is het een van de meest bevredigende, verhelderende en spannende dingen die je kunt doen. Ik vind het geweldig. Voor ik kinderen had, was mijn perspectief beperkt. Ik zag maar een klein deeltje van de werkelijkheid. Toen ik eenmaal moeder was, kreeg ik een nieuw deel van het leven te zien waar ik eerder geen idee van had. Echt een openbaring. Als je ouder en wijzer wordt, krijg je hopelijk een steeds breder perspectief. Nou en als je dan eindelijk op je tachtigste een totaalbeeld hebt, verlies je al je tanden en je verstand. Dat is het wel zo'n beetje."

Het einde van Heb je mij nog lief? is wel erg zoet en voorspelbaar. Ik hoopte tegen beter weten in op een slechte afloop.

"Emlyn en ik hebben er wel over gediscussieerd, maar een slechte afloop past niet bij dit genre. Bovendien moet je blijven geloven in de liefde, ik wil niet te cynisch zijn. Amy verliest op een gegeven moment haar respect voor Jack, ze kamt hem af in het openbaar. Ik wilde benadrukken dat dat een gevaarlijke weg is. Dat is mijn boodschap, geloof. Wees voorzichtig met dat wat je dierbaar is."

© Copyright Siska Mulder - www.siskamulder.nl
Op de inhoud van deze site berust copyright, niets van de inhoud van deze website mag zonder de uitdrukkelijke toestemming
van de auteur of haar vertegenwoordigers worden overgenomen op wat voor manier of in welke vorm dan ook.
Dit artikel is eerder verschenen in Viva.