de macht van je dromen:
een pleidooi voor minder werken en meer slapen

Slapen is één van mijn favoriete bezigheden. Ik vind het geen verspilling van tijd, integendeel. 's Nachts maak ik namelijk heel wat mee. In mijn dromen. Soms beleef ik zulke wilde avonturen dat ik enigszins daas ontwaak. Ik blijf dan nog lang in de sfeer hangen van wat ik die nacht 'beleefd' heb. Voor mij zijn mijn dromen even reëel als het dagelijks leven. Dromen vormen geen contrast met de werkelijkheid, maar een ándere werkelijkheid.

Niets is onmogelijk in een droom, dat maakt het zo opwindend: vliegen als Superman, door muren heen wandelen, vrijen met een ander (zonder vervelende consequenties!), met een boot over de weg varen, of in mum van tijd naar de andere kant van de wereld reizen... In dromen vraag je je nooit af of iets wel mogelijk is, of logisch, of verstandig. En aangezien ik een ferme hekel heb aan verstandigheid voel ik me in mijn dromen helemaal thuis. Tijdens je nachtelijke avonturen denk je associatief, zonder de consequenties van je gedrag te kunnen overzien. Je fantasie krijgt vrij spel en je denkt buiten de bestaande kaders, waardoor je op ideeën kunt komen die anders nooit je hoofd binnen zouden vliegen. Als je bedenkt dat je per nacht ongeveer vijf dromen hebt, kun je wel nagaan wat een schat aan nieuwe ideeën en oplossingen in je slaap verborgen ligt. Op je   dertigste heb je al een kleine 55.000 dromen achter de rug. Waarom benutten we die creativiteit dan niet? Dat zou toch eigenlijk heel logisch en verstandig zijn...

Succes terwijl je slaapt

In plaats van harder te werken om wat te bereiken kunnen we dus beter meer slapen. Het mooie van de droommethode is dat je 's nachts, terwijl je lekker uitrust, het werk doet. Verschillende beroemdheden gingen je voor en zagen in hun droom het licht. Zo droomde de jonge Einstein dat hij met een slee de helling af ging. Hij merkte tijdens zijn droom dat de slee steeds harder ging en beseft toen dat de slee net zo hard ging als de snelheid van het licht. Naar aanleiding van de droom ontwikkelde hij zijn wereldberoemde relativiteitstheorie. Zo zijn er meer voorbeelden van beroemdheden die zich lieten leiden door hun dromen. Ghandi kwam tijdens zijn droom op het idee om een vreedzame hongerstaking te beginnen met het hele Indiase volk. Salvador Dalí hield expres een sleutelbos in zijn hand bij het in slaap vallen. Als hij droomde, ontspande zijn hand en liet hij de sleutelbos vallen. Daardoor werd hij wakker om vervolgens de verse beelden uit zijn droom te schilderen. En Stephen King droomde de complete plot van een thriller, hij hoefde daarna alleen nog maar pen en papier te grijpen om het verhaal op te schrijven. Wie zijn droom achterna gaat, kan het ver schoppen.

De Nederlandse droomonderzoeker Victor Spoormaker (1979) is één van de weinige wetenschappers ter wereld die zich al jaren exclusief bezighouden met het bestuderen van dromen. Hij schreef het prijswinnende Alles over dromen en Droomsucces , beide zeer leesbare, informatieve boeken. Spoormaker is van jongs af aan gefascineerd door dromen; ook hij brengt met genoegen heel wat uurtjes door in bed. Hij herinnert zich zelfs nog dromen uit zijn vroege jeugd. Op achtjarige leeftijd ontdekte hij zijn eigen droomkracht. Hij had toen veel nachtmerries waarin hij onder meer door gangsters achtervolgd werd. Hij legde zijn moeder het probleem voor en die adviseerde hem om niet te vluchten, maar zich om te draaien en de achtervolgers weg te jagen. Hij volgde dit advies op en het bleek te werken: de gangsters in zijn droom sloegen op de vlucht. Sindsdien liet het dromen hem niet meer los.

Een punt dat ik wilde uitzoeken: in een groot deel van mijn dromen gebeuren nare dingen. Het komt helaas niet erg vaak voor dat ik blij uit een droom ontwaak - hoogstens denk ik opgelucht: o gelukkig, het was maar een droom. Ik begon al te vrezen dat ik (onbewust) een bijzonder angstig en ongelukkig persoon ben, maar Spoormaker stelt me gerust: iedereen heeft in zijn dromen vijf keer zoveel pech als geluk. Het blijkt dat de slaper zich in slechts 20 procent van de dromen blij voelt. In de overige 80 procent ervaart hij een negatieve emotie, meestal angst (40 procent). Hè gelukkig, ik pas in de statistieken.

Zelf droom ik vaak over vriendinnen en kennissen - ik voer complete gesprekken met ze - en ook dit is terug te vinden in de statistieken: vrouwen dromen vaker over mensen die ze kennen dan mannen, wat te verklaren valt uit het feit dat ze meer over gevoelens en problemen praten met anderen. We wisselen dus niet alleen overdag maar ook 's nachts intimiteiten uit. Zo raken vrouwen in hun droom ook minder vaak in gevecht dan mannen, terwijl ze vaker woordenwisselingen hebben. En ja hoor, alle cliché's worden bevestigd: mannen dromen drie keer zo vaak over seks als vrouwen.

Aan het werk met je dromen

Bij het lezen van Spoormakers boeken hoopte ik meer te leren over klassieke droomduiding. Zo droom ik zelf vaak over katten en het leek me interessant om erachter te komen waar deze beesten voor staan. Freud had er wel raad mee geweten en de staart van de kat ongetwijfeld als fallussymbool geïnterpreteerd. De beroemde psychiater Jung zou de kat eerder zien als mythisch symbool. Hij ging er vanuit dat die symbolen van generatie op generatie worden doorgegeven en daardoor in het onbewuste van de mens liggen opgeslagen. Helaas, de moderne wetenschap ziet weinig in de algemene interpretatie van particuliere dromen. De droomonderzoeker zegt: je kunt de betekenis van een kat in je droom niet veralgemeniseren, want voor iedere dromer betekent een kat wat anders. Zo kan de ene dromer bang zijn voor katten, terwijl de andere dromer katten als machtige, onafhankelijke dieren ziet.

Je zult dus zelf aan de slag moeten. Dromen geven vingerwijzingen, ze kunnen je vertellen waar je naar verlangt en wat je zou kunnen veranderen. Alleen krijg je die ideeën en oplossingen van problemen niet in kant en klare verpakking. Boeiende boodschappen liggen in de droom verscholen, maar je moet de droomsignalen nog wel omzetten in bruikbare oplossingen. Wat helpt bij de interpretatie is het samenvatten van de droom in één of twee zinnen. Zoek vervolgens de gelijkenis met het leven overdag. Daarna kun je nagaan wat je zou willen veranderen en hoe je dat het beste kan doen. Nog een tip: schrijf de associaties op die je bij belangrijke elementen uit je droom hebt. Ga na wat de rode draad is en zoek naar aanknopingspunten.

Dromen kunnen werkelijk je leven veranderen. Zo droomde een vriend dat hij zich in een huis bevond met verschillende, volledig ingerichte kamers. Hij ontdekte een extra deur en was benieuwd wat erachter verscholen lag. Hij opende de deur en zag een lege, witte kamer. De aanblik maakte hem heel blij. Hij dacht over de droom na. Zijn interpretatie: de kamer stond voor de nieuwe mogelijkheden die hij had. Alle ingrediënten waren aanwezig, hij moest de kamer alleen nog inrichten. De droom gaf hem een groot gevoel van vrijheid. Hij wist wat hem te doen stond: hij besloot zijn kantoorbaan op te geven en te gaan fotograferen. Hij kocht een camera en vertrok op de bonnefooi naar India. Nu is hij een succesvolle fotograaf die de hele wereld over reist.

Er zijn mensen die beweren dat ze nooit dromen, maar dit is onmogelijk. Iedereen droomt, alleen herinnert niet iedereen zich zijn dromen. Gouden tip: het bijhouden van een droomdagboek. Wil je je droom helder herinneren dan kun je na het ontwaken beter nog even rustig blijven liggen, in plaats van direct uit bed te springen. Probeer de beelden uit je droom op te roepen en denk vooral niet aan wat je die dag nog allemaal moet doen. Je zult zien dat (een deel van) de droom weer terugkomt. Schrijf de droom gelijk op in je dagboek, anders heb je kans dat hij vervliegt. Bij mij blijkt dit heel goed te werken, elke ochtend komen verbazingwekkend veel details boven. Een klein fragment uit mijn droomdagboek: Ik ben in een bibliotheek met hoge wanden. In de kast staan Engelstalige versies en Nederlandse vertalingen naast elkaar. Ik pak een stapel boeken. Ik mag alleen vertalingen pakken, terwijl ik de romans liever in het Engels lees. Dan bedenk ik dat de kaftjes precies hetzelfde zijn -   dat het dus toch niet opvalt - en pak ik stiekem een Engelstalig boek.

Wat zegt deze droom mij? Dat kostte wat denkwerk. Dit is mijn versie: niet voor niets droom ik over boeken. Ik heb immers een roman geschreven, Zus , en ben bezig met een tweede roman en met een non-fictie boek. Spannende schrijfplannen, maar ik word er een beetje zenuwachtig van. Kan ik dit allemaal wel? Ik interpreteer de Engelse vertalingen uit mijn droom als: ik moet verder durven kijken. In de droom ben ik bang dat ik te ver ga, maar ik wil   wel vooruit. Niet voor niets pak ik stiekem een Engelstalig boek. Mijn conclusie is dat ik op de goede weg zit en me niet moet laten afremmen door onzekerheid.

Nog een fragment uit mijn droomdagboek: Op tafel zie ik een bakje met brieven staan. Voorin zit een brief voor mijn broer, waarop staat getypt: dit gaat over dat andere moment. Na deze droom blijf ik aan m'n broer denken. Ik ben benieuwd wat hij zich van vroeger herinnert en vind het jammer dat we daar zo weinig over praten. 'Dat andere moment' interpreteer ik als: zijn versie van het verleden. De droom zet me aan tot actie; ik stel voor om samen uiteten te gaan zodat ik hem ernaar kan vragen.

Er is nog een speciaal soort dromen onbesproken gebleven. Soms denk ik tijdens mijn droom: ik droom - een vreemde ervaring. Als je ervan bewust bent dat je droomt, wordt dat een lucide droom genoemd. Daarin kun je, anders dan bij 'gewone' dromen, helder nadenken en gebeurtenissen overzien. Bijzonder nuttige dromen dus, die je ook kunt sturen. Victor Spoormaker stelt zelfs dat je in lucide dromen beter kunt leren tennissen, of je spreekangst kunt overwinnen door eerst eens voor een droomzaal een verhaal te houden. Dromen voor gevorderden!

Ook aan te raden: dagdroom zoveel mogelijk. Het blijkt namelijk dat dagdromers meer kans hebben hun droom te onthouden én makkelijker lucide dromen. Dat vond ik als dagdromer leuk om te ontdekken: zie je wel dat ik iets nuttigs doe als ik weer eens afdwaal met mijn gedachten. Nog één tip: wil je een specifiek probleem oplossen, denk daar dan voor het slapengaan een kwartiertje aan. De kans is groot dat je er dan over droomt. Slaap lekker!

(kader)

* In een mensenleven slaap je zo'n 25 tot 26 jaar

* Van de mensen die tijdens hun REM-slaap wakker worden gemaakt, kon 80 procent zich zijn droom herinneren

* Vrouwen slapen langer dan mannen

* Avondmensen hebben meer slaap nodig dan ochtendmensen

* Hoe meer je slaapt, hoe hoger het percentage REM-slaap, de fase waarin je droomt. Meer slapen betekent dus meestal: meer dromen

*   Ook blinde mensen dromen. Mensen die blind zijn geboren hebben geen beelden in hun dromen. Des te later mensen blind zijn geworden des te groter is de kans dat ze nog in beelden dromen

* Een droom duurt 10 à 40 minuten. Als je in je droom een trap oploopt, duurt dit even lang als in het echt

(kader)

Schiet hem dood

Je kunt de meest bizarre dingen dromen. Waar haal je het allemaal vandaan? Technisch blijkt het zo te werken: je hebt de zogenaamde dagrest in je hoofd, de herinneringen aan wat je die dag hebt meegemaakt. En er liggen beelden in je hersenstam opgeslagen die kunnen worden geprikkeld als je droomt; je krijgt dan bepaalde associaties. Verder zijn er de prikkels van het lichaam zelf (bijvoorbeeld een slapende arm) en de prikkels van buiten, bijvoorbeeld wind die in je gezicht waait of een deur die dichtslaat. Al deze elementen vormen de bouwstenen van je droom. Deze droombeelden leiden tot gedachtes. Je ziet bijvoorbeeld een vage gestalte en denkt: help, een enge man. Maar je kunt ook denken: dat zal mijn vader wel zijn. De interpretatie hangt dus sterk van de dromer af. Deze gedachten roepen weer een bepaald gevoel op: je wordt bang, blij, verdrietig of woedend. Vervolgens handel je naar dit gevoel. Je rent weg van de man, je schiet hem dood, je rent op de man af, je omhelst hem of begint hem uit te schelden. Zo vormt zich een droom.

Bronnen: Alles over dromen (uitgeverij Kosmos) en Droomsucces (uitgeverij Spirit) - Victor Spoormaker

© Copyright Siska Mulder - www.siskamulder.nl
Op de inhoud van deze site berust copyright, niets van de inhoud van deze website mag zonder de uitdrukkelijke toestemming
van de auteur of haar vertegenwoordigers worden overgenomen op wat voor manier of in welke vorm dan ook.
Dit artikel is eerder verschenen in Viva.