pippi langkous verovert de wereld!

Goed nieuws! Pippi Langkous is groot geworden. De onverschrokken heldin met rode vlechten die alles durft - ook, of beter gezegd juíst als het niet mag - en bovendien loeisterk is, leeft niet langer in Villa Kakelbont, maar in de volwassen wereld. Wat allerminst wil zeggen dat ze zelf volwassen is in de klassieke zin, want dingen doen zoals het hoort, daar heeft ze nog altijd een hekel aan. Ze gaat dwars tegen de heersende conventies in, droomt van grootse daden en luistert naar haar gevoel.

Nog een opwekkend bericht: Pippi is niet langer alleen. Als je goed om je heen kijkt, zie je dat haar zusters terrein winnen. Pippi Langkousen zijn nog zwaar in de minderheid, maar onderschat ze niet, want ze hebben een kracht waar je van staat te kijken. Niet voor niets kon oer-Pippi met gemak een paard optillen. Gwen Stefani van No Doubt, Wendy van Dijk als Ushi, tv-personage Ally McBeal: stuk voor stuk morrelen ze aan het standaardbeeld dat van een volwassen vrouw bestaat: verantwoordelijk, verstandig, reëel, aangepast. Wie zegt dat je minder volwassen bent als je nog vrijuit durft te fantaseren, af en toe een wilde luchtsprong maakt en je uitbundig kleedt in plaats van 'passend bij je leeftijd'? Gwen Stefani straalt uit dat ze precies doet waar ze zin in heeft, Ushi stelt spontane, nieuwsgierige vragen zonder gehinderd te worden door gevoel voor decorum en Ally McBeal laat regelmatig haar fantasie de overhand nemen. Steeds meer vrouwen durven de vrolijke, onbezonnen, bij vlagen recalcitrante Pippi Langkous in zichzelf de ruimte te geven. Het luchtige leven houdt niet op als je rond de dertig bent.

Als klein meisje nam Janine Hogendam (29) zich heilig voor om nooit volwassen te worden. «Ik vind ouderwetse volwassenen valse mensen die doen alsof,» zegt ze rillend. «Ik kan dat niet, ben heel eerlijk. Ik word opstandig als men van me verwacht dat ik me volwassen gedraag. Ik laat me geen regels opleggen, wil me niet conformeren. Dat ik nooit meer zou kunnen spelen vind ik een angstwekkende gedachte. Vroeger vreesde ik dat ik met vijftien echt groot zou zijn, daarna lag de magische grens bij vijfentwintig, maar nu ik bijna dertig ben, krijg ik gelukkig steeds sterker het gevoel dat ik zo blijf en nooit volwassen zal worden op de traditionele manier. Ik zie het leven als een speeltuin. Er sterft iets in als je vergeet hoe het was om klein te zijn.»

Janine heeft wel wat weg van Pippi Langkous. Ze draagt felgekleurde, gestreepte kleren en loopt vrolijk verend, alsof ze elk moment op kan stijgen. Pippi Langkous zit overigens van binnen. Janine: «Ik speel graag met de heersende norm. Als oranje staarten en rijglaarzen mode zijn, doe ik expres iets keurigs aan. Die kinderlijke kleren bij H&M vind ik ook van dat vreselijke, opgelegde massagedrag. Leeftijdgenoten met elastiekjes in hun haar zijn me tegen gaan staan toen een vriend een keer zei dat hij vrouwen-met-staartjes zo leuk vond. Blijkbaar was dat een bepaald slag. Sindsdien draag ik mijn haar los. Het Pippi-gevoel gaat om passie; wanneer je met passie een mantelpak draagt, kun je net zo goed een Pippi zijn.»

Er is moed voor nodig om je Pippi-kant de ruimte te geven, want het springerige, speelse van mevrouw Langkous stoort veel volwassenen-met-hoofdletters. De druk van buitenaf om je aan te passen, is groot. Veel mensen zijn geneigd zich superieur op te stellen en de Pippi's van deze wereld te behandelen als een lastig kind. «Ik wil wel serieus genomen worden, kan er slecht tegen als mensen me het gevoel geven dat ik klein ben,» zegt Janine boos. «Het komt misschien over alsof ik nog in de puberteit zit, maar zo zie ik het niet. Het heeft met lef te maken om te luisteren naar je gevoel. Dromen en fantaseren zijn wezenlijke, menselijke verlangens. Plannen maken die nergens op slaan, maar er toch naar streven om ze werkelijkheid te laten worden. Een prototype volwassene zou zeggen: 'Wees nou even reëel'. Zo iemand heeft vastgeroeste ideeën over hoe je je hoort te gedragen. Volwassenen zijn gaan geloven dat ze werkelijk zo zijn, ze kunnen niet meer bij hun kern. Je stelt je ontzettend kwetsbaar op als je die andere kant durft te erkennen. Zoals ik het nu vertel, lijkt het misschien een bewuste keuze, maar ik heb het gevoel dat ik niet anders kan.»

Pippi Langkous wijkt af in haar gedrag en dat wordt haar lang niet altijd in dank afgenomen. «Op het moment ben ik aan het solliciteren. Wanneer je je zo opstelt als ik, word je minder snel aangenomen. Maar deze kant zit in mij en als ik die negeer, gaat het niet goed. Soms word ik tijdens een sollicitatie te licht bevonden omdat ik vrolijke dingen maak. Prima, want als een werkgever niet doorziet wat ik doe, hoor ik daar ook niet. Vrolijke dingen maken is mijn missie!»

Ook Iza van Eijndhoven (29) houdt het leven graag luchtig en brengt haar omgeving daardoor regelmatig in verwarring. Haar huis blijkt van binnen een bonbon met een verrassende vulling: de wanden zijn rood, geel en roze, de stoelen grasgroen, de tafel is blauw, de lampen zijn van fel plastic en aan de muur hangt een kinderlijk, kleurig schilderij. «Ik ben graag de clown, maak overal grove grappen over,» zegt Iza met twinkelende ogen. «Veel mensen denken daardoor dat ik leeghoofdig ben, weinig diepgang heb. Ze hebben het idee dat ik alles als een lolletje zie. Maar mijn leven is geen grap. In mijn werk ben ik wel degelijk serieus. Ik sla geregeld met mijn vuist op tafel: 'Voor dat salaris doe ik het niet!'. Ik heb een doel, weet waar ik naartoe wil. Op mijn achttiende was ik al vastbesloten om wat te betekenen in de wereld. Ik dacht er toen over om hoofdredacteur te worden - ingewikkeld leek me dat niet. Of verslaggever: this is Iza van Eijndhoven, live for CNN .»

Een paar jaar geleden zei Iza haar baan in de marketing op en koos ze voor een ongewis bestaan als freelance tv-maker. Haar moeder vroeg: 'Je hebt toch gestudeerd? Je wilt toch vastigheid?'. Iza lacht: «Het antwoord is ja (ik heb gestudeerd) en nee (ik wil geen vastigheid). Bij de televisie werken leek me snel en spannend, wist ik veel dat je elke drie maanden weer op straat staat. Ik heb net voor receptioniste gespeeld om geld te verdienen en denk dan: wat zit ik hier in godsnaam te doen? Toch ben ik niet bang, ik weet dat het wel weer goed komt. Ik ben een boel zekerheid kwijt maar ook een boel sleur.»

Iza is erachter gekomen dat ze de Pippi in zichzelf niet kan verloochenen; net als Janine volgt zij haar hart, ook al stoot ze daar anderen mee voor het hoofd. «Als ik bij een bedrijf van die vleeskleurige panty's aan moet en een rok tot over de knie, accepteer ik die baan niet, hoeveel ze me ook bieden. Ten eerste zitten panty's kut, ten tweede voel ik me vervelend in een rok. Waarom moeten vrouwen dat? Doet het iets af aan je professionaliteit als je die kleren niet draagt?»

Typisch Pippi om geldende regels ter discussie te stellen, niets voor vanzelfsprekend aan te nemen. Rechtvaardigheid staat hoog in haar vaandel; als ze iets oneerlijk vindt, móet ze ten strijden trekken. Gevoelig voor autoriteit is ze allerminst, dus ook haar superieuren moeten het ontgelden. «Ik vind het prima om voor een baas te werken, als die maar wat kan en rechtvaardig is,» zegt Iza blijmoedig. «Ik laat me niet rondcommanderen door een manager die ondertussen zelf wat aanklungelt. Laatst zei een werkgever op mijn eerste dag: 'Ik ben meneer Jansen en ik houd van vrouwen'. Waarop ik zei: 'Nou meneer Jansen, ik ben Iza en ik ben lesbisch'. Hij geloofde het nog ook. Wat denkt hij wel, zo'n vijftiger met snor die de boel zo sukkelig runt dat ik het beter zou kunnen!»

Puck de Werf (31) ziet er op het eerste gezicht keurig uit, al zou je door haar vlammende blik beter moeten weten. Ze zit in de directie van een groot bedrijf, heeft een koophuis en een luxe auto. «Pippi is bij mij wel degelijk aanwezig op het werk,» zegt Puck. «Als ik het ergens mee oneens ben, reageer ik impulsief en dan komt het er niet altijd even netjes uit. Wanneer ik rechtvaardigheid wil, spreek ik straattaal. Vandaag nog kwam ik met veel lawaai de afdeling op: 'Ik word gek van al die zeikerds aan de telefoon!'. Ondertussen sta ik dan mijn maillot op te hijsen met mijn rok omhoog - pas toen ik een collega zag lachen, had ik het in de gaten. Een Pippi heeft zelf niet door hoe ze overkomt. Ik krijg voortdurend te horen dat ik zo'n apart iemand ben, terwijl ik mezelf heel gewoon vind en me afvraag waarom anderen om me moeten lachen. Het Pippi-gedrag is zo eigen dat ik het zelf niet herken.»

Puck raakt net als Iza en Janine geregeld in de problemen door haar oprechte, onbesuisde reactie. Toen haar voormalige, bekakte schoonvader vreemdging, koos ze een familie-etentje uit om dat eens fijntjes aan de kaak te stellen. «Ik zei tegen hem: 'Wat had jij ervan gevonden als je van een zakenreis terugkwam en je vrouw met de tennisleraar in bed aantrof?'. Uhm ja, zo'n reactie geeft wel weerstand. Ik ben een olifant in de porseleinkast. Mijn broer lijkt op het vriendje van Pippi, een angstig jongetje dat werd gepest. Ik heb flink geknokt voor hem. Bang ben ik nooit geweest, er zit een giga strijdvaardigheid in mij. Mijn oprechtheid overleeft elke situatie, ik spreek vanuit mijn hart.»

Puck heeft een wild leven achter de rug. Ze maakte lange reizen in haar eentje, zat in de housescene op Ibiza. Ze zag geen gevaar, leefde naar het 'pluk de dag' adagium. Op haar reizen kwam ze veelvuldig in contact met bijzondere mensen, omdat ze zich gemakkelijk openstelde. Een schrijfster met een boeiend levensverhaal, een spirituele indiaan met een panfluit - ze denkt nog vaak aan ze terug. Puck: «Ik heb genoeg stof voor een boek. Of voor een paar boeken. Ik fladder graag, voel me net een vlinder. Laatst nog, ging ik met mijn grote lease-auto klanten bezoeken in een keurig mantelpak. Stond er een ontzettend knappe jongen te liften. What the fuck , dacht ik en stopte. Hij is de hele dag met me mee geweest: ik reed, hij las kaart. Om half vier had ik geen zin meer om te werken en zijn we een wandeling gaan maken in het bos. We hebben wat gedronken, nog even gezoend en daarna zijn we vriendschappelijk verder gegaan. Ik vind het zonde om volgens een vast stramien te leven. Probeer eens wat er nog meer is, het leven is zo breed! Als je van alles wilt proeven wordt het wel lastiger om te selecteren, maar als je uit al die verschillende stukjes het goede weet te halen, word je een gaaf persoon.»

Puck heeft op de rand gebalanceerd. Ze had een 'fout vriendje' en experimenteerde met drugs. Nog steeds doet ze onverwachte dingen; ze gaat spontaan surfen met een vriend in Costa Rica, beklimt midden in de nacht een buitenlandse berg en bedenkt pas halverwege dat het er stikt van de slangen. Maar die doorgeslagen Langkous in zichzelf kent ze nu wel. «De Pippi-kant kan gevaarlijk zijn. Op een dag heb ik besloten met dat leventje te stoppen. Spijt van die jaren heb ik helemaal niet, het is net of ik in een film heb geleefd. Ik ben nog steeds in voor avontuur, maar haal mijn kicks nu meer uit het werk en de liefde. Dat is nieuw voor mij, de wereld rondreizen heb ik al zo vaak gedaan. Vroeger leefde ik als Pippi in de breedte, nu is ze meer de diepte ingedoken.»

Alsof het volstrekt normaal is, voegt Puck er aan toe: «Wanneer ik mediteer, ga ik naar Villa Kakelbont. Daar schommel ik op de veranda.» Ze doet haar ogen dicht en concentreert zich: «Kakelbont staat voor een totaal eigen plek die voor anderen moeilijk te doorgronden is. Het huis komt over als een grote chaos, maar er gaat harmonie van uit. Villa Kakelbont is een weergave van mijn karakter: voor anderen zijn mijn uitspattingen niet te begrijpen, terwijl ik me er fijn bij voel.»

Puck is toe aan een serieuze relatie, wil wel een gezin. Bang om Pippi-af te raken is ze niet, integendeel. «'Verstandig' zal ik wel nooit worden. Als moeder rijd ik vast nog steeds door rood. Kinderen halen het rebelse in mij naar boven; toen ik met het kind van mijn ex naar de kinderboerderij ging, begonnen we elkaar met keutels te bekogelen. Een jongetje zei tegen mij dat hij graag ruiten ingooide omdat dat zo'n mooi geluid gaf. Dan moet ik hem gelijk geven, ik vind het moeilijk om te zeggen wat goed en slecht is.»

Ook Janine blijkt niet bang om haar wilde, vrolijke haren in de toekomst te verliezen. «Als ik trouw en kinderen krijg, vind ik vanzelf wel weer mijn manier. Ik streef naar volledige zelfacceptatie. Pippi's wereld is volkomen overtuigend. Zij laat zich niet van de wijs brengen door kritiek, blijft zeker van zichzelf. Ik vind dat mooi om te zien. Ik ben helemaal niet zo overtuigd van mezelf, maar over dit gedeelte wel. Het is een gevecht om je eigen weg te volgen, want je stelt jezelf voor ingewikkelde keuzes. Ik leef niet in Villa Kakelbont, maar in de volwassen wereld - dat maakt het lastig. En toch is er geen andere weg.»

Iza houdt een vurig pleidooi voor een vrijgevochten Villa Kakelbont-leven. Zij laat de toekomst graag open, krijgt het benauwd als ze van tevoren zou weten hoe de komende tien jaar eruit gaan zien. Iza: «Ik vind het schrikbarend hoeveel meiden kiezen voor zekerheid en volledig inkakken. Als ze vijf jaar jonger zijn, valt het nog mee. Maar rond de dertig worden Pippi's steeds zeldzamer. Ik heb vrijheid nodig, anders kan ik net zo goed ophouden met leven. Er moet wat gebeuren - en daar zorg ik zelf voor.»

Een geschikte liefdeskandidaat vinden, valt nog niet mee. De wispelturigheid van een Pippi Langkous maakt mannen onzeker. Puck: «Veel mannen vinden het gruwelijk aantrekkelijk. Op afstand. In een relatie hebben ze het er moeilijk mee. Pippi's krijgen overal nieuwe impulsen en mannen zien dat als een bedreiging, zijn bang dat je er op een dag vandoor gaat. Maar ik ga mezelf niet veranderen, zoek iemand die het leuk vindt dat ik een Pippi ben.»

Janine test mannen op hun Pippi-bestendigheid: voor de eerste date trekt ze haar Koekiemonster T-shirt aan. «Voor mij is het ook in de liefde essentieel dat je kunt spelen. Als een man om zo'n speelse outfit kan lachen, is het oké. Of nee... wacht even! Als hij me dan nog als vrouw kan zien, is het pas goed.»

Je kunt niet rationeel besluiten om een Pippi Langkous te worden; dat ben je of dat ben je niet. Als ze in je zit, is het de kunst om haar te horen en haar serieus te nemen. Janine, Iza en Puck zijn rond hun dertigste zo zeker van zichzelf dat ze Pippi ten alle tijden de ruimte geven en zich niet laten afremmen door het vastgeroeste beeld van een standaard volwassen vrouw. Puck: «Ik heb wel het uiterlijk van een volwassene, maar doe nog altijd mee met de kinderen. Die rebelse kant blijft. Ik hoef niet aan een plaatje te voldoen, doe het toch zoals ik het wil. Ammehoela! De definitie van volwassen worden, ken ik niet. Als ik moet piesen, ga ik zo in de bosjes zitten, ook al rijden er auto's langs. Ik weet zeker dat ik dat nog doe op mijn zestigste!»

Ook Janine ziet een zonnige toekomst voor zich als miss Langkous. «Ik hoop dat ik rond mijn veertigste een Pippi the man heb gevonden, met wie ik dat rebelse gevoel kan vasthouden. Het gaat me vast steeds meer lukken om de wereld in te richten zoals ik dat wil. Op latere leeftijd denk ik dat ik nog meer Pippi ben dan nu.»

Pippi Langkous was vroeger al een voorbeeld voor Iza, omdat haar heldin niet gesignaleerd werd met een pop, maar heel geëmancipeerd stoere spelletjes speelde. Op haar vijfde ging Iza op de schoolfoto; de meisjes werden voor de gelegenheid achter een speelgoedfornuisje geposteerd, de jongens achter de blokken. Iza schreeuwde moord en brand omdat ze ook met de blokken wilde spelen, maar de meester was onverbiddelijk: ze moest met het gewraakte stuk speelgoed voor de camera. Het resultaat valt te bewonderen in haar oude album: Iza achter het fornuisje met een verbeten glimlach. «Pippi was altijd overal voor in, terwijl die andere twee suffe mutsen (haar vriendjes, red .) zaten te zeuren dat het niet mocht,» zegt Iza. «Wat niet mag, is juist leuk! Als het verboden is om op een feest aan de versieringen te zitten, ga ik expres met een palmboom door de zaal. Mag ik de VIP-room niet in? Dan zorg ik dat ik mezelf binnen klets. Ik weiger nog altijd om achter dat fuck fornuisje te staan!»

© Copyright Siska Mulder - www.siskamulder.nl
Op de inhoud van deze site berust copyright, niets van de inhoud van deze website mag zonder de uitdrukkelijke toestemming
van de auteur of haar vertegenwoordigers worden overgenomen op wat voor manier of in welke vorm dan ook.
Dit artikel is eerder verschenen in Marie Claire.