sydney: het best bewaarde geheim van australië
Charmant, zo'n stad die zelf niet weet hoe mooi ze is. Het onzekere Sydney lijkt alleen overtuigd van haar prachtige haven - geheel onterecht, ontdekte Marie Claire, want de stad heeft zoveel méér. Twee Australische vrouwen, een muzikante en een ontwerpster, laten zien waar hun leven in deze stad van licht, lucht en ruimte om draait.
Buiten adem. Sterretjes. De onbedwingbare behoefte om te schreeuwen. In volle vaart met de auto over de Harbour Bridge: de snelheid van het verkeer dat in acht smalle banen voortraast, het zwarte staal van de brug dat in een boog boven je hoofd voorbij schiet, aan beide kanten het hardblauwe water, terwijl voor je de wolkenkrabbers opdoemen, omlijst door een witbewolkte lucht. Pas op, als je het eenmaal hebt ervaren, kun je niet meer terug. Dan heeft Sydney je in haar greep en blijft het niet bij één vreugdekreet op die beroemde, Australische brug.
Het leek zo lang, 24 uur vliegen om kennis te maken met een stad die oneindig ver van alles afligt. Europese cultuur, het machtige Amerika: ver, ver weg. Azië is dichterbij. Door het tijdsverschil gebeurt alles ook nog tien uur later in Europa. Gevolg: Sydney slaapt als het wereldnieuws wordt geschreven. Je zoveel moeite getroosten om een stad te bezoeken die weliswaar hip is, maar niet zo hip als New York? Die weliswaar aan zee ligt maar daarin niet uniek is (Barcelona is dichterbij)? Die weliswaar cultureel is maar niet zo cultureel als Amsterdam?
Sydney is het best bewaarde geheim van Australië. Je kunt er genieten van de vaart, de variëteit, de bijzondere mensen, van alles wat een stad zo aantrekkelijk maakt, zonder daarvoor de rekening te betalen die eigenlijk elke andere grote stad je presenteert: stress, opgefoktheid, ademnood. En het charmante is dat de stad zelf niet eens doorheeft hoe geweldig ze is. Want het is een zij, daar zijn de bewoners het desgevraagd over eens. Sydney? Ze zal hoogstens schokschouderen dat ze de haven heeft, want ze voelt zich onzeker, zelfs een beetje achtergesteld ten opzichte van de rest van de wereld. Zoals een vrouw onzeker kan zijn over de schoonheid van haar gezicht, maar haar lange haar los draagt omdat ze altijd heeft gehoord dat 't zo mooi is, zo voelt Sydney zich alleen zeker over haar haven. Terwijl ze geen enkele reden heeft om haar gezicht te verbergen.
Zondagochtend in Darlinghurst, domein van de homo's en hipsten. Vrienden treffen elkaar in Victoria street voor het ontbijt. De zon schijnt, overal lonken terrasjes - in tegenstelling tot Amerika snapt Australië het concept 'gezellig'. De houten krukjes van Bar Coluzzi lijken gemaakt voor kabouters, het terras is onvoorstelbaar vol, maar niemand moppert als er wéér een buurtbewoner aanschuift. De clientèle eet geroosterd Turks brood met zalm en avocado, drinkt café latte en bladert door de onmogelijk dikke zaterdagkrant.
Eén straat verderop ligt het strakke restaurant Salt, waar één van de beste chef-koks van Sydney - de stad staat bekend om z'n verfijnde fusion-keuken - 's avonds scherp gepeperde kwarteleitjes, koude bietensoep en tempura bij wijze van amuse op je bord tovert. Je komt er binnen via the Kirketon, een designhotel met een enorme lamp van de Nederlandse ontwerper Marcel Wanders prominent in de hal.
In heel Darlinghurst trekken de joggers voorbij; iedere inwoner van Sydney heeft wel een paar hardloopschoenen in de kast liggen. Dagelijks sporten? Daar kijkt niemand van op. Zwemmen, rugbyen, mountainbiken, naar de sportschool: ie-der-een doet het.
In de wijk Cambramatta laat Sydney een ander gezicht zien. Deze buurt wordt ook wel 'little Vietnam' genoemd, staat bekend als arm en crimineel, maar oogt op een zonnige dag behoorlijk welvarend en tevreden. Vissen spartelen in te kleine bakjes, propperige winkels puilen uit van de kitscherige rommel op batterijen en de gevel van een kledingwinkel roept: don't pretend, get real, style does matter ! Verder zijn bijna alle uithangborden en namen van winkels in het Vietnamees.
Kirsty McCahon (36) speelt altviool in het bekendste symbool van Sydney: het Operahouse. De muzikante woont in één van de inner suburbs , wat een contradictie lijkt - of je woont in het centrum, of in een buitenwijk - maar het allerminst is: Sydney blijkt veel meer dan die vijftig kilometer rond de haven en strekt zich eindeloos uit in buitenwijken die meer weg hebben van Almere dan van een wereldstad. Simpel gezegd heb je het centrum, het werkende hart vol wolkenkrabbers en het enige deel dat werkelijk dichtbevolkt is - overdag dan. Daaromheen liggen populaire wijken als Darlinghurst, Paddington, Newtown, Glebe en de Italiaanse wijk Leichardt. Daar heeft Kirsty net een huis gekocht, een «work in progress». De straten glooien, de bomen herbergen papegaaien en de pastelkleurige, vrijstaande huisjes zijn vanwege hun achtertuin ideaal voor gezinnen die toch dicht bij het centrum willen wonen. Fraai gietijzer omlijst het groen en de balkonnetjes.
Kirsty en haar man verdienen allebei een goed salaris als muzikant en toch hebben ze flink moeten bloeden om hun verwaarloosde huis te kunnen kopen. Ze ziet zichzelf niet in één van die verre buitenwijken wonen, ook al zijn de huizen en tuinen er ruimer bemeten: «Er moet een café op loopafstand zijn.» Vandaar dat ze Marie Claire ontvangt in Bar Italia, een klassiek café, beroemd om zijn koffie - dagelijks vormt zich een rij tot op straat voor de felbegeerde espresso. De salade smaakt er naar Toscane, het ijs naar vakantie.
Kirsty brengt bloemen mee die ze onderweg heeft geplukt - ze doen de natuurbarbaar aan als onnatuurlijk met hun felroze, witte en gele uiterlijk. «Voordat ik kinderen had, woonde ik dichter bij zee. M'n man en ik gingen 's ochtends voor het werk hardlopen en zwemmen. Als ik in die prachtige golven lag, dacht ik: nu geniet ik hier van de zee en straks speel ik weer de mooiste muziek ter wereld in het Operahouse.»
Ze vindt Sydney een makkelijke stad om in te leven, prijst zich gelukkig dat ze altviolist is bij het gerenommeerde Australian Brandenburg Orchestra dat zich concentreert op barokke muziek. De kern van het succes? «Technisch zijn we goed onderlegd, maar wat we aan de muziek toevoegen is de Australische levensvreugde.»
Ze heeft zich lange tijd schuldig gevoeld, vond het zelfzuchtig om zo te genieten van het maken van mooie muziek. Wat draag ik nou bij aan deze maatschappij, vroeg ze zich af als ze zich in haar muziekkamer opsloot om te studeren. «Tot ik besefte dat muziek mensen kan openbreken, waardoor ze anders gaan denken en voelen. Door de muziek kun je met ze spreken en hun leven verrijken.»
Kirsty beweegt zich vrij, laat zich ook nu ze kinderen heeft niet in een stramien duwen. «Sydney is enorm multicultureel en dat heeft ons bestaan zoveel breder gemaakt. We zijn een open, ruimdenkende samenleving geworden, omarmen al die levensstijlen. Vroeger overheerste de Engelse levensstijl: om half zes het eten op tafel en om zeven uur de kinderen naar bed. Als ik nu naar mijn kinderen kijk... Ze zijn dol op gevulde aubergine, olijven en Chinees. Het multiculturele is niet een extra laagje maar echt onderdeel van het bestaan. Ik realiseer me dat ik bevoorrecht ben, niet iedereen kan zo'n leven leiden. Het is heus niet één en al glamour, ik werk verdomd hard. Maar er zijn zoveel mensen in Sydney die veel harder werken en dit niet allemaal hebben. Ik heb het geluk dat ik met hersens ben geboren en gestimuleerd werd om mijn talenten te gebruiken.»
Natuurlijk heeft ze een druk bestaan. Zelfs voor een vrouw met zoveel energie was het wel eens zwaar als ze na een nacht vol borstvoedingen 's ochtends weer geconcentreerd moest musiceren. Maar het cliché 'tijd voor jezelf' zal niemand in de mond nemen, ook een muzikante en moeder niet. Het is namelijk pas nodig je af te schermen, bewust een adempauze in te lassen als je woont in een gebied met te veel mensen: het overbevolkte, stedelijke Europa. Een uur later treffen we Kirsty toevallig op straat, haar armen vol tasjes met verse pasta, artisjok, ricotta en aubergine. Ze beweegt wel snel, maar lijkt geen haast te hebben. Het gejaagde ontbreekt. Ze lacht, begint een praatje, wijst: «Kijk, als ik met m'n veel te dure sportschoenen pretendeer sportief te zijn, ga ik daar altijd 'hardlopen'.» En ze steekt haar neus in de lucht: «Ruik je dat? Heerlijk, de geur van citroenbomen.»
Laten we niet overdrijven. Ook in Sydney wonen vrouwen die rust nodig hebben. Zes dagen per week heeft Krista Jordan (33) special effects verzorgd voor de film The Matrix III en nu is ze moe. Ze houdt een gastvrije barbecue in haar achtertuin, de plek waar ze in haar vrije tijd het allerliefste is om te tuinieren, of onder een boom bij te slapen. Barbecuen is niet voor niets favoriet bij Australiërs. Het heeft iets zonnigs en zorgeloos en speelt zich bovendien buiten af. «Wij leven voornamelijk buitenshuis. Door mijn werk ben ik gedwongen in een klein, donker kamertje te zitten. En ik doe aan karate, wat ook al binnen gebeurt. Dus zodra ik vrij ben, zit ik het liefst in de tuin.»
Krista heeft samen met haar vriend een huis gekocht in Ryde, een rustige buitenwijk met grote huizen en tuinen. Op straat sjokt een eenzame hardloper voorbij, alleen de vogels maken geluid. Een huis huren in het centrum is ondoenlijk; aanbod genoeg, maar je betaalt per week zo vijfhonderd Australische dollar (omgerekend ruim 286 euro) voor een piepklein appartement. En kopen bleek eveneens boven budget. Ook Krista's huis is een work in progress ; het afgelopen half jaar heeft ze zelfs geen tijd gehad om het bruine vloerkleed eruit te trekken. Alleen de keuken is doorgebroken, de rest moet nog gebeuren. En de hond is aangeschaft: nu ze niet meer in een one bedroom woont, kan het.
Ze is klein en gespierd, beweegt voortdurend. Felle blik, alle ogen richten zich automatisch op haar. Als je beter naar haar kijkt, is het eigenlijk niet eens zo verwonderlijk dat ze de zwarte band in karate heeft. Toen ze voor het eerst echt hard geslagen werd, zo hard dat de lucht uit haar geperst werd en ze geen adem kreeg, dacht ze dat ze doodging. Inmiddels weet ze dat je in zo'n geval slechts één ademhaling overslaat en vertrouwt ze op zichzelf. Mocht ze ooit worden aangevallen dan is ze in het voordeel omdat geen tegenstander verwacht dat ze hard en effectief kan slaan. Of ze minder bang is geworden? «Juist niet, ik weet hoe heftig je geraakt kunt worden.»
Ze knabbelt aan een stukje kip. Omschrijft Sydney als een stad die in het licht baadt. «Ik heb veel gereisd. In Japan werd ik claustrofobisch, toen besefte ik pas hoeveel ruimte we hier hebben. En de kleuren: de lucht is echt blauw, de schaduwen zijn scherp. Door de heuvels weet je nooit wat er aan de andere kant is. Het water maakt de stad mooi - al is het ook een pain in the ass omdat iedereen met z'n auto over die paar bruggen heen gaat. Wanneer ik terugvlieg naar Sydney moet ik vaak huilen, ook al heb ik een geweldige tijd gehad. Als ik de haven zie liggen: zo prachtig.»
Ze weet waarom Australië weinig trots is op haar stad. «Als je een Australiër vraagt wat de beste plek is om te wonen, zal hij ongetwijfeld z'n eigen land noemen. Maar onder de oppervlakte zijn we onzeker ten opzichte van Europa. Waar passen wij binnen het wereldbeeld? Australië heeft een minderwaardigheidscomplex, dat zit diep in ons systeem. De Engelsen hebben een stem in de regering en daar hebben we zelf vóór gestemd. Toen de uitslag van het referendum (in 1999, red. ) kwam en bleek dat Australië deel wilde blijven uitmaken van de Engelse monarchie, schrok ik me dood. We geloven niet dat we zelfstandig kunnen zijn, blijkbaar zijn we nog steeds niet zelfbewust genoeg.»
De vraag luidt standaard: « Where do you come from - originally? » Geen bewoner komt van oorsprong uit Australië, behalve de Aboriginals die tegenwoordig als indigenous people worden aangeduid, een term die van meer respect getuigt. Inwoners van Sydney komen oorspronkelijk uit Italië, Vietnam of Engeland natuurlijk - dat Australië in de achttiende eeuw koloniseerde en dat ruim honderd jaar geleden van z'n zes kolonies een federatie maakte. Krista: «Wat is de definitie van een Australiër? Je bent een Australische Vietnamees, een Australische Kroaat. Anders ben je een Engelse Australiër of een Aboriginal. Er is altijd een subtekst. Tricky maar ook interessant!»
No worries . De bewoners zeggen het wanneer je een krant van ze koopt, een tafeltje bij ze reserveert of een praatje met ze maakt. En waarom zou je je ook zorgen maken in een stad waar de zon zoveel schijnt, de straten breed zijn, de bomen uitbundig bloeien en de zandstranden op je wachten? Geen grauwe bewolking die op je hoofd drukt, geen duwende menigte, geen smog, geen overbebouwing; in Sydney kun je ademhalen. De mensen op straat kijken alsof ze een binnenpretje hebben. En misschien verkneukelen ze zich inderdaad wel stiekem om het feit dat ze in de mooiste stad ter wereld wonen, terwijl niemand dat doorheeft.
Driehonderd kilometer verderop. Geen afgetrainde sporters op dure sportschoenen, maar dikke rednecks op blote voeten. Geen kunstig fusion-gerecht op je bord, maar hamburgers van Hungry Jack's. Geen bruggen en water, maar eindeloze wegen over dor land.
Hier bidden de boeren om regen en worden de gehate kangaroes vanuit helikopters neergeschoten. De kans is groter dat je een koala tegenkomt dan een menselijk wezen. Zo veel ruimte, zo ver, zo leeg dat het lijkt alsof je elk moment van de aarde af kunt vallen. Een ander verhaal.
Sydney speciaal volgens bewoonsters Krista Jordan en Kirsty McCahon
restaurant The Boathouse, in de wijk Glebe, vlakbij de vismarkt. Krista: «Het beste gerecht daar is de Snapper pie , al klinkt 't niet zo smakelijk. Fantastisch korstje, prachtige vis.»
naar de haven Krista: «Kijk of je met een bewoner mee mag op z'n bootje: de beste manier om de haven te bekijken. Lekker dobberen onder de brug.»
de wijk Cambramatta Krista: «Net of je in Vietnam bent, een geweldige culturele ervaring.»
winkelen Krista: «Voor Italiaanse etenswaren ga ik naar Leichardt. En kleren koop ik op Crown street, daar heb je veel leuke winkeltjes.»
ontspannen The Gingseng Bathhouse in hotel Crest, in de buurt Kings Cross. Krista: «Je wordt door Koreaanse vrouwen ouderwets gescrubd en gemasseerd. Heerlijk.»
© Copyright Siska Mulder - www.siskamulder.nl
Op de inhoud van deze site berust copyright, niets van de inhoud van deze website mag zonder de uitdrukkelijke toestemming
van de auteur of haar vertegenwoordigers worden overgenomen op wat voor manier of in welke vorm dan ook.
Dit artikel is eerder verschenen in Marie Claire.